Ses Kartı ve Ses Kartı Sorunları

Ses Kartı; sayısal olarak tutulan ses bilgilerini analog ses sinyallerine ve aynı zamanda analog ses sinyallerini sayısala dönüştürmektedir. Hoparlörden alınan ses, dijital bilginin analog sinyale dönüşmüş şeklidir. Mikrofondan bilgisayara kaydedilen sesde, analog sinyalin dijital ses bilgisine dönüşmüş şeklidir.

Yeni bir e-posta aldığınızda, sizi uyaran sesi bir Ses Kartınız olmasaydı duymazdınız. Ses Kartları üretilmeden önce kişisel bilgisayarlar basit bir hoparlörden çıkan biplerle sınırlıydı. 1980'lerin sonlarında çıkan bilgisayarlarda ve oyun sektöründe devrim yarattı. 1989'da Creative Labs. firması hepimizin bildiği Creative Labs. SoundBlasterâ'ı tanıttı ve standarları belirleyen firma oldu.

Ses Kartının Görevleri Nelerdir?

  1. Ses Sinyallerini Kaydetmek.

  2. Ses Sinyallerini Sentezlemek.

  3. Ses Sinyallerini Karıştırmak ve Değiştirmek.

  4. Ses Sinyallerini Yürütmek.

Ses Kartı Çeşitleri

Ses Kartları veriyolu standardına ve fiziki yapılarına göre çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir.

  1. Veriyolu standardına göre Ses Kartları üçe ayrılır;

    • ISA

    • PCI

    • PCI-e

  2. Fiziki yapılarına göre ise Ses Kartları ikiye ayrılır;

    • Onboard Ses Kartı ( Anakartla Tümleşik olan Ses Kartları )

    • Harici Ses Kartları ( Anakarta Sonradan takılabilen Ses Kartları )

Ses Kartları günümüzde Anakartlar üzerinde tümleşik ( Onboard ) şeklinde gelmektedir. Harici olan bir Ses Kartı Anakart üzerindeki PCI yuvalarına takılabileceği gibi taşınabilen USB girişli bir Ses Kartı var ise doğrudan arabirimlerden biri olan USB Portuna takılabilir.

Tipik Bir Ses Kartı Aşağıdaki Birimlere Sahiptir;

  • Dijital Ses İşleme ( İngilizce Anlamı; DSP- Digital Signal Processor ): Kartın Ses üreticisidir. DSP gerekli notaları wavetable hafızasının değişik bölgelerinden değişik hızlarda okuyarak müziğin yada sesin ortaya çıkmasını sağlar.

  • FM/wavetable synthesizer: Ses Kartından gelen dijital bir sesi eşdeğer MIDI sesine dönüştürür.

  • Analog-Dijital Dönüştürücü ( İngilizce Anlamı; DAC/ADC - Digital to Analog Converter ): Analog sinyalleri dijitale çevirerek Ses Kartına bunları işleyebilmesini sağlar. Ayrıca dijital ses bilgilerini çıkışta analog sinyallere çevirir.

  • CD Ses Bağlantıları ( İngilizce Anlamı; CD audio connections ): CD-ROM'dan müzik CD'leri çalabilmek için sürücünün arkasında bulunan analog line çıkışından Ses Kartının üzerindeki line girişine bir bağlantı yapılır.

  • Sony/Philips Sayısal Arayüz Formatı ( İngilizce Anlamı; S/PDIF - Sony/Philips Digital Interface Format ): Üreticiler tarafından üretilen bu arabirim CD player, DAT gibi kaynaklardan sayısal veri aktarımı kayıpsız yapılabilir.

  • TAD: Ses Kartı ile Modem arasında yapılan bağlantı ile gelen telefon sesi Hoparlöre aktarılır ve mikrofon üzerinden TAD noktasına bağlı kablo ile Ses Kartına aktarılır. Mikrofondaki seslerde Ses Kartı ile Modeme taşınır. Bunların yapılabilmesi için Fax / Modem Kartın "voice" özelliği olması gerekir.

  • AUX-IN: Çeşitli kartlar ( tv, radyo, mpeg ) ile Ses Katı arasında bağlantı kurulduğu zaman, bu kartlardaki ses sinyallerinin Ses Kartına aktarılmasını sağlar.

Ses Kartı Bağlantı Portları

Harici Ses Kartı Bağlantı Portları

Resim 1 - Harici Ses Kartı Bağlantı Portları

Onboard 3 Portlu Ses Kartı Giriş Çıkışları

Resim 2 - Onboard 3 Portlu Ses Kartı Giriş Çıkışları

Onboard 6 Portlu Ses Kartı Giriş Çıkışları

Resim 3 - Onboard 6 Portlu Ses Kartı Giriş Çıkışları

Ses Kartı Bağlantı Portlarının Renk Kodları;

Ses Kartındaki bağlantılar renkler biçiminde bilgisayar sistem dizayn rehberi olarak kodlanmıştır. Bu bağlantılar her jak pozisyonu ile bağlantılı, oklar, çemberler ve ses dalgaları şeklinde sembollere de sahiptir. Bu sembollerin anlamları aşağıda verilmiştir.

Rengi Fonksiyonu Bağlantısı Sembolü
Pembe mikrofon audio girişi. 3.5 mm TRS Mikrofon
Açık mavi Line level audio girişi. 3.5 mm TRS Çembere girmiş ok sembolü
Lime yeşili kulaklık-hoparlör çıkışı 3.5 mm TRS Çemberin bir tarafından çıkıp dalgaya giren ok sembolü
Kahverengi Line level audio çıkışı özel sağdan sola hoparlörler için. 3.5 mm TRS
Siyah Line level audio çıkışı gelişmiş çevresel hoparlörler için. 3.5 mm TRS
Gümüş Surround yan kanallar için analog line seviyesi ses çıkışı 3.5 mm TRS
Turuncu Line level audio çıkışı merkezi kanallı hoparlörler ve wooferlar için 3.5 mm TRS
Altın rengi Oyun portu / müzikal enstrüman dijital arabirimi 15 pin D Çemberin her iki tarafından çıkıp dalgaya giren ok sembolü

En Önemli Ses Kartı ve Ses Yongası Üreticileri;

  • Club 3D
  • C-Media
  • E-MU Systems
  • Guillemot
  • M-Audio
  • Philips
  • Realtek
  • VIA Technologies
  • Yamaha
  • TerraTec
  • Edirol
  • Nvidia

Ses Kartı Sorunları

Ses Kartında oluşan bir sorun Sistemin çalışmasını doğrudan etkilemez. Ancak bazı kullanıcılar için bu kabul edilemez olabilir.

Bir Bilgisayarda Ses Sorunuyla Karşılaşıldığında;

  1. Öncelikle Bilgisayar ile Hoparlör arasındaki bağlantının doğru bir şekilde yapılıp yapılmadığını kontrol ediniz.

  2. Bilgisayarınızın elektrik bağlantısını kesiniz.

  3. Kasayı açınız

  4. Ses Kartı Onboard ( Tümleşik ) harici ses kartı kullanarak sorunu giderilip giderilmediğini deneyin.

  5. Ses Kartı Harici Ses Kartı ise slota tam olarak oturup oturmadığından emin olunuz.

    Harici ses kartının kontrol edilmesi

    Resim 4 - Harici Ses Kartının kontrol edilmesi

  6. Sorun hala giderilmediyse yeni bir Ses Kartı takınız ve deneyiniz.